MORSSINKHOF GROEP
Milieu
Aan betonsteenproducten zitten verschillende voor- en nadelen. Betonsteenproducten zijn essentieel bij een goede infrastructuur, dienen als inrichting voor de openbare ruimte en zijn duurzaam, omdat ze lang meegaan. Bij het maken van het bindmiddel cement komt echter veel CO2 vrij wat een negatief effect heeft op de opwarming van de aarde. Daarnaast kan door reguliere verharding hemelwater minder makkelijk de ondergrond bereiken, waardoor er minder ruimte is voor begroeiing en afwatering.
Als leverancier van betonnen sierbestrating en betonproducten zijn we ons bewust van de positieve en negatieve impact die we hebben op het milieu. Daarom richten wij ons bij Morssinkhof Groep op drie pijlers die deze negatieve impact minimaliseren.
Verminderen CO2 uitstoot
Wij geloven economisch gezond en rendabel te blijven door onze negatieve impact op het klimaat te verminderen en de energietransitie te stimuleren. Dit begint bij het inzichtelijk maken van onze footprint. Het figuur hieronder is een overzicht van de uitstoot in scope 1 en 2. Ten opzichte van het jaar 2021 hebben we in 2022 een reductie gerealiseerd van 20% CO2 uitstoot. Dit is met name doordat we veel minder gas hebben verbruikt, door bijvoorbeeld de verwarming een graadje lager te draaien, werkplekverwarming en verwarmen we alleen ruimtes waar mensen zitten en zorgen tijdschakelaars ervoor dat de verwarming in de avonden en weekenden laag staat. Eerder hadden we al de productielijn voor het aanbrengen van coatings elektrificeert, waardoor ons gasverbruik en onze uitstoot drastisch naar beneden is gebracht.
Daarentegen zijn we relatief gezien met 4% gestegen, wat te maken heeft met de productie efficiëntie. We verwachten dat de productie efficiëntie volgend jaar op een hoger niveau is, doordat één locatie is gesloten.
Ons elektraverbruik is volledig groen. In 2022 verbruikten we iets meer dan 6 GWH, wat deels is opgewekt is door ons eigen zonnepark. Het resterende verbruik kopen we groen in bij Scholt Energy. Hoewel ons elektraverbruik groen is, blijven we ons verbruik monitoren en reduceren waar mogelijk. Zo hebben we in 2022 ten opzichte van 2021 al 23% minder stroom verbruikt. Deze reductie is voornamelijk doordat we aantal productielijnen hebben verduurzaamd.
CO2 footprint Morssinkhof Groep 2024
Totaal 1692 ton CO2
Voortgang CO2-uitstoot en energieverbruik
De komende jaren zetten we flink in op het elektrificeren van ons wagenpark, zodat ons fossiele brandstof verbruik flink af zal nemen. Ons wagenpark bestaat nu nog uit verschillende benzineauto’s, benzine-hybrides en vrachtwagens. De benzineauto’s worden gefaseerd vervangen voor benzine/hybride of volledige elektrische auto’s, wat betekent dat vanaf 2025 alle personenauto’s in het wagenpark benzine/hybride of elektrisch zijn.
Diesel gebruiken we voornamelijk in onze vrachtwagens. Waar mogelijk tanken we HVO of bio diesel om onze uitstoot te minimaliseren en vullen we onze vrachtwagens voor minimaal 80% door de ritten te optimaliseren. Vorig jaar hebben we 3 nieuwe vrachtwagens met de meest zuinige motor in hun klasse aangeschaft en dat verschil zien we dit jaar al terug in onze footprint. Elektrische vrachtwagens zijn helaas nog niet mogelijk omdat onze vrachtwagens te zwaar zijn voor de huidige accupakketten. De ontwikkelingen van elektrische vrachtwagens gaat snel en houden we goed in de gaten.
Inzicht in scope 3
Met behulp van de monitoringstool voor de betonsector, een initiatief van Betonhuis, Ministerie van I&W en Betonakkoord hebben wij onze scope 3 footprint in kaart gebracht. In de keten van beton kan de meeste impact worden gemaakt in het reduceren van de CO2-uitstoot van grondstoffen. Dit is dan ook duidelijk terug te zien in de footprint. In 2022 is er in scope 3 indirect 95 kiloton CO2 geproduceerd, oftewel 98% van de totale uitstoot (scope 1, 2 en 3). Vooral bindmiddelen is een grote factor binnen de scope 3 footprint, namelijk 88%.
Om deze uitstoot te reduceren is het dus belangrijk dat wij continu streven naar toepassing van minder en schonere bindmiddelen in onze producten. Over deze ontwikkelingen lees je meer bij ‘circulariteit’ en ‘hergebruik van materialen’.
Scope 3 CO2 footprint (grondstoffen) 2024
42 kiloton CO2 geproduceerd
Het verduurzamen van de betonketen vraagt om een integrale samenwerking. Naast het produceren van duurzamere producten, zijn we ook in gesprek met stakeholders zoals gemeenten en architecten om te kijken hoe we samen sneller dergelijke producten kunnen inzetten. Daarbij werken we samen met scholen en universiteiten om hen enerzijds op te leiden en klaar te stomen voor een duurzame betonwereld, maar ook samen te werken aan nieuwe innovaties. Over onze integrale aanpak lees je meer bij ‘Maatschappij’.
De nieuwe machine is zo’n 50% zwaarder uitgevoerd dan zijn voorganger en is door sterk toegenomen grip op het proces in staat om meer energie over te brengen in het betonproduct. Door deze verbeterde verdichting zijn de producten minder poreus waardoor er significant minder bindmiddel benodigd is bij de productie van nieuwe betonproducten. De toegenomen benodigde energie voor de zwaardere machine wordt gecompenseerd door een snellere productietijd en daarmee hogere output, terwijl er daarnaast wordt bespaard op cement met een verlaging van de CO2 footprint als gevolg.
Ons streven is om structureel onze CO2-footprint in scope 1 en 2 te verlagen. Het is gelukt om in 2023 de footprint te verlagen met zo’n 25%.
Hier zijn enkele redenen voor aan te voeren:
- Ons wagenpark vergroent snel en er is een zichtbare verschuiving van diesel naar elektrisch. Het dieselverbruik voor transportmiddelen is gehalveerd.
- Door de warmte die vrijkomt bij het productieproces opnieuw te gebruiken, is het gelukt om de hoeveelheid verbruikt gas met 50% te verminderen. Vooral in Hardenberg had dit veel effect.
- Door de sluiting van de vestiging in Enter in 2023 is de CO2-uitstoot van de groep verminderd.
Naast het verlagen van onze directe impact in Scope 1 en 2 hebben we ook een grote reductie van CO2 gerealiseerd in Scope 3 (totale keten). In 2022 hebben wij voor het eerst deze scope 3 footprint opgesteld en deze bedroeg na een correctie op de rekenmethode: 103 kton CO2. Deze waarden waren niet geverifieerd.
In 2023 hebben wij de scope 3 footprint opnieuw opgesteld en laten verifiëren door KIWA. Deze getoetste footprint bedraagt 43 kton CO2. Dat is ruim een halvering t.o.v. 2022. Voor ongeveer de helft is deze halvering te wijten aan het sluiten van een productielocatie en de andere helft grotendeels door nieuwe rekenregels met betrekking tot de herkomst en het transport van grondstoffen, die een gunstigere weging opleverden t.o.v. 2022.
Duurzaam inkopen
Door zoveel mogelijk duurzaam in te kopen verlagen wij de impact op mens, milieu en maatschappij. Met behulp van stakeholderanalyses en leveranciersbeoordelingen kunnen we ook onze leveranciers beoordelen en helpen met het verduurzamen van hun producten en diensten. Het doel is om in 2026 minimaal 50% van onze kantooraankopen lokaal in te kopen. Daarnaast zijn we aan het onderzoeken hoe we verpakkingsmateriaal al bij de bron kunnen reduceren.
Circulariteit
Bij Morssinkhof Groep werken we toe naar een circulaire economie door zo min mogelijk afval te creëren. Circulariteit betekent dat alle grondstoffen worden gebruikt in het productieproces en dat de restproducten, de secundaire grondstoffen, weer worden gebruikt in dezelfde of andere producten. Bij Morssinkhof Groep hebben we gekeken waar we op het gebied van circulariteit de meeste impact kunnen maken en dat is bij het maken van betonproducten.
BRL 11002 certificaat
Het BRL 11002 certificaat maakt het mogelijk voor opdrachtgevers in de GWW-sector om makkelijker en beter betonnen infraproducten te toetsen. Producten met dit certificaat bestaan uit tenminste 15% circulaire grondstoffen en hebben een lage MKI-waarde* waardoor een lage CO2-footprint is gegarandeerd. Deze producten worden door Morssinkhof Infra vermarkt onder de naam: GRN+. Onze ecologische footprint verkleinen we niet alleen met het bovengenoemde standaardpercentage betonpuingranulaat. Een mooi voorbeeld van duurzame producten waarmee we als Morssinkhof Groep impact maken, zijn de door ons ontwikkelde en geproduceerde Bio Bound betonproducten. Behalve betongranulaat uit afgedankte betonproducten, een uitgekiend betonrecept en het toepassen van CO₂-besparend cement, verwerken we ook olifantsgras in onze Bio Bound producten. De eerste toepassing van deze hernieuwbare biobased toeslagmaterialen draagt ook bij aan een reductie van primaire toeslagmaterialen en heeft een gunstig effect op de CO2-footprint.
Wij zijn lid van de vereniging BeST en zijn actief betrokken geweest bij de totstandkoming van de BRL KL11002.
Hergebruik van materialen bij Morssinkhof Groep
Secundaire grondstoffen
Bij het maken van betonproducten is cement nodig. Cement werkt als bindmiddel van verschillende grondstoffen, zoals zand, grind en water, om er uiteindelijk beton van te kunnen maken. Bij het maken van cement worden vaak veel kolen gebruikt om hoge temperaturen te bereiken, dit zorgt voor een hoge CO2 uitstoot. Om deze reden proberen wij zoveel mogelijk cement te vervangen door andere grondstoffen. Deze vulstoffen zijn vaak restproducten die vrijkomen bij een ander productieproces. Hoe minder cement wij gebruiken, hoe meer CO2 wij besparen in ons productieproces.
Eén van de alternatieve grondstoffen die we toepassen, is olifantsgras, een restproduct dat als vulmiddel wordt gebruikt in plaats van schaarse grondstoffen en de eigenschap heeft om bovenmatig veel CO₂ voor lange tijd op te slaan. Met de toepassing van olifantsgras als vulmiddel voor sommige van onze betonproducten kunnen we onze ecologische footprint verder verkleinen.
Betonpuingranulaat
Een andere grondstof die wordt gebruikt bij Morssinkhof Groep is betongranulaat. Betongranulaat wordt verkregen uit betonpuin, dat vrijkomt bij het slopen van constructies waar beton is toegepast. Waar mogelijk passen wij zoveel mogelijk betonpuingranulaat toe, ondanks dat er een beperkte hoeveelheid betonpuingranulaat beschikbaar is. In Nederland wordt namelijk zo’n vijf keer meer gebouwd dan dat er wordt gesloopt. De beperkte hoeveelheid puin die vrijkomt bij onze eigen (mis)productie brengen we volledig terug als grondstof in onze eigen productie.
Het voordeel van bestratingsmaterialen, is dat het 100% hoogwaardig herbruikbaar is. Al het beton dat wordt verwerkt, kan na de gebruiksfase volledig opnieuw gebruikt worden. Voor bestratingsmaterialen is dit al sinds jaar en dag het geval, omdat het hier om een zeer schone ‘afvalstroom’ gaat. Voor constructief beton brengt 100% hergebruik extra inspanningen met zich mee. Zowel op het gebied van modulair ontwerpen als het beter scheiden van gemengd slooppuin, dit bevat naast beton namelijk ook vaak wapening, kozijnen, baksteen, gips, glas en fijne keramiek.
Refurbishen
Eind 2023 zijn we gestart met de verkenning naar het refurbishen van bestaande bestratingsmaterialen. Bij einde levensduur kan ervoor worden gekozen om bestratingsmaterialen opnieuw te gebruiken of te breken tot puin om er nieuw beton mee te maken. In 2024 onderzoeken we hoe we bestaande bestratingsmaterialen kunnen voorzien van een frisse uitstraling. Dit om materiaalgebruik terug te dringen en transportbewegingen te reduceren.
In 2023 blijkt ons kantoorafval beperkt gescheiden ingezameld. Op onze totale bedrijfsvoering is dit een onderwerp met lage impact op het thema circulariteit. Wel is het een onderwerp dat zichtbaar en tastbaar is voor de bewustwording van een circulaire economie. Er zijn nog geen concrete doelstellingen geformuleerd maar het onderwerp heeft onze aandacht.
Klimaatadaptie
Met onze producten kunnen wij een positieve bijdrage leveren aan de negatieve gevolgen van klimaatverandering, zoals wateroverlast of hittestress. Verschillende van onze producten zijn ideaal om deze twee risico’s te verkleinen.
Waterdoorlatende- of passerende bestrating
Ecotop Geostone Aqua
Grasbetontegels
Grasbetontegels staan vooral bekend als veiligheidsstrook langs de weg, om weggebruikers erop te attenderen dat ze te dichtbij de rand van de weg rijden. Het contact tussen de autobanden en de tegels zorgt voor een doordringend geluid en een duidelijk voelbare trilling, dit maakt de bestuurder alert zodat er bijgestuurd wordt. De grasbetontegels bij Morssinkhof bieden meer dan alleen een veiligheidsstrook. De tegels zijn zo ontworpen dat ze ideaal zijn voor terreinen waar verharding noodzakelijk is, met behoud van groen en afwaterende capaciteiten; bijvoorbeeld parkeerplaatsen. Wanneer deze tegels aan elkaar worden gelegd, ontstaat er een opening tussen de tegels van 5 centimeter. Hierdoor vloeit regenwater eenvoudig weg naar de bodem en krijgt groen alle kans om tussen de open ruimtes te groeien.
Daarnaast hebben we tegels ontwikkeld die wel helpen bij de signalering, maar niet het geluid produceren. In tegenstelling tot traditionele grasbetontegels, zijn de open ruimtes bij grasbeton type M (Meander) niet rond maar golvend van vorm. De meanderende vorm wordt bij verwerking in de lengterichting naast het asfalt geplaatst. Dankzij de bijzondere vorm van de open ruimtes blijft de signaleringsfunctie van het grasbeton naar de bestuurder intact, met een geluidsreductie van 13 dB (bij snelheden van 50 tot 80 km/uur). Voor omwonenden wordt geluidshinder hiermee drastisch gereduceerd. Grasbeton type M (Meander) is ontwikkeld in samenwerking met Universiteit Twente.
Spazio
Onze nieuwste grasbeton innovatie is de Spazio. Deze steen is geschikt voor groene parkeerplaatsen en de ingenieuze vorm zorgt ervoor dat deze in 7 verschillende legverbanden te plaatsen is. Het merendeel hiervan is ook nog eens machinaal te straten.
De diverse legverbanden geven de optie voor verschillende percentages open ruimte tussen de stenen en zo kan dus bepaald worden hoe waterpasserend de parkeerplaats wordt.
De unieke afstandhouders geven de stenen een extra haakweerstand waardoor de parkeerplaats extra bestand is tegen zware belasting. Doordat deze diep liggen kan bij goede weersomstandigheden ook gras boven de afstandhouders groeien.
Hittestressverlagende bestrating
Sinds enkele jaren ontwikkelen we actief een product dat we in staat achten om hittestress te verlagen. We zijn trots dat we hierin in 2023 een doorbraak hebben gehad. Met een speciaal additief is het gelukt om (regen) water vast te houden in een betonstraatsteen, zodanig dat dit vocht kan verdampen bij warme weersomstandigheden. Op laboratoriumschaal hebben we hiermee een temperatuurverlaging bereikt van 5 tot 9 graden Celsius. Medio 2024 worden er grootschalige proefvlakken aangelegd om de resultaten te toetsen en te onderbouwen. De eerste werken verwachten wij eind 2024 te realiseren.